wtorek, 17 listopada 20264°C Mżawka intensywna
Kultura30 czerwca 2026

Zabrzański rynek i jego kamienice: nieznane historie i architektoniczne sekrety

Historie zapisane w bruku – ewolucja zabrzańskiego rynku

Plac Wolności – dziś serce Zabrza – ma za sobą burzliwe dzieje, które niewielu mieszkańców zna w szczegółach. Zanim w XIX wieku stał się centralnym punktem rozwijającego się miasta, teren ten pełnił funkcję targowiska, a później placu apelowego. Dopiero w latach 60. XIX wieku wytyczono go w obecnym kształcie, nadając mu nazwę Ring. To właśnie wtedy wokół placu zaczęły wyrastać pierwsze murowane kamienice, które do dziś nadają mu wyjątkowy charakter. Mało kto wie, że pod płytą rynku znajdują się pozostałości dawnych studni oraz fragmenty przedwojennej infrastruktury wodociągowej. Przez lata plac był świadkiem ważnych wydarzeń – od cesarskich manewrów wojskowych po manifestacje robotnicze w początkach XX wieku. W 1945 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej, przemianowano go na Plac Wolności, choć w codziennej mowie często wraca zapomniane określenie „rynek”. Dziś, spacerując po nim, warto zwrócić uwagę na nieregularny układ kostki – to ślad po dawnym torowisku tramwajowym, które biegło przez sam środek placu.

Kamienice z charakterem – architektoniczne perły i ich sekrety

Okoliczne kamienice to nie tylko tło dla miejskiego życia, ale prawdziwe skarbnice historii i detali. Każda z nich kryje inną opowieść, a wiele zdradza ją dopiero przy bliższym przyjrzeniu się elewacji. Oto kilka najciekawszych przykładów:

  • Kamienica pod Lwem (ul. Wolności 2) – wybudowana w 1903 roku w stylu secesyjnym z elementami historyzmu. Jej nazwa pochodzi od rzeźby lwa zdobiącej portal wejściowy. Wewnątrz zachowały się oryginalne sztukaterie, a w piwnicach – fragmenty dawnych sklepionych korytarzy, które według legendy łączyły się z podziemiami dawnego ratusza.
  • Kamienica przy Placu Wolności 5 – tu mieścił się przed wojną ekskluzywny hotel „Deutsches Haus”. Gośćmi byli m.in. inżynierowie z pobliskich kopalń oraz delegacje rządowe. Dziś w przyziemiu działa popularna kawiarnia, ale mało kto wie, że na tyłach budynku zachował się oryginalny szyb windowy z 1910 roku.
  • Secesyjny dom przy ul. Wolności 10 – fasada pokryta misterną dekoracją roślinną. Podczas remontu w 2018 roku odkryto zamurowane okno, za którym znajdowały się przedwojenne butelki po perfumach i reklamy lokalnych zakładów chemicznych. To dowód na to, że w kamienicy działała kiedyś mała drogeria.

Warto też zwrócić uwagę na oficyny – wiele z nich skrywa podwórka z oryginalnymi balustradami i studniami, które jeszcze w latach 50. XX wieku służyły mieszkańcom. Dziś są często niedostępne, ale ich historia cz

Udostępnij:

Czytaj dalej

Sport

Stare kino Roma i inne legendy rozrywki w Zabrzu

Kino Roma – świadek złotej ery filmowej Kino Roma, usytuowane przy ulicy Wolności w Zabrzu, było nie tylko miejscem wyświetlania filmów, ale prawdziwym symbolem przedwojennej i powojennej rozrywki. Otwarte w 1931 roku, jeszcze w czasach gdy miasto nosiło nazwę Hindenburg, repreze

Biznes

Gdzie w Zabrzu nauczyć się śląskiej godki? Przewodnik po dostępnych możliwościach

Dlaczego warto uczyć się śląskiej godki? Śląska godka to nie tylko zbiór regionalnych słów, ale przede wszystkim nośnik tożsamości i tradycji Górnego Śląska. W Zabrzu, mieście o bogatej górniczej historii, znajomość godki bywa kluczem do zrozumienia lokalnej kultury, humoru i cod

Kultura

Zielone płuca Zabrza – parki, lasy i skwery

Miasto w otulinie zieleni – dziedzictwo przyrodnicze Zabrza Zabrze, kojarzone przede wszystkim z przemysłową historią Górnego Śląska, od lat udowadnia, że nowoczesna urbanistyka może iść w parze z naturą. Ponad 30% powierzchni miasta stanowią tereny zielone – parki, lasy, skwery

Sport

Krok po kroku: Jak sprawnie zarejestrować samochód w Wydziale Komunikacji w Zabrzu?

1. Gdzie i kiedy załatwisz formalności? – lokalizacja i godziny pracy Rejestracja pojazdu w Zabrzu odbywa się w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego, który mieści się przy ulicy Powstańców Śląskich 5-7 (budynek B, II piętro). Aby uniknąć kolejek, warto zaplanować wizytę w godzi

Kultura

Karta Mieszkańca w Zabrzu – krok po kroku. Jak złożyć wniosek i jakie daje korzyści?

Dlaczego warto mieć Kartę Mieszkańca? Karta Mieszkańca to nie tylko plastikowy dokument, ale przede wszystkim klucz do tańszych usług i wydarzeń w mieście. Posiadacze karty mogą liczyć na zniżki w instytucjach kultury, na basenach, w komunikacji miejskiej oraz u lokalnych przedsi

Sport

Wydarzenia cykliczne w Zabrzu – kalendarz na cały rok

Zabrze, choć kojarzone przede wszystkim z górniczym dziedzictwem, to także miasto tętniące życiem kulturalnym i sportowym przez cały rok. Mieszkańcy oraz turyści mogą liczyć na bogaty wachlarz cyklicznych imprez – od plenerowych festynów, przez kameralne koncerty, aż po sportowe